
Afvalbakken bij de Kubuswoningen puilen regelmatig uit.© Rijnmond/Werner Risakotta
Hij doet het écht eenmalig, benadrukt hij een paar keer, want het gaat eigenlijk om particulier eigendom. Maar de wethouder haalt de graffiti weg bij de Kusbuswoningen. En de vele fietswrakken en weesfietsen worden ook snel verwijderd. Hij deed deze en meer beloftes tijdens een spoeddebat over de verloederde Rotterdamse toeristische trekpleister.
De donkergele Kubuswoningen aan de Overblaak. Nog altijd een toeristische trekpleister en beeldbepalend icoon van Rotterdam. Wie is er niet in de Kijk-Kubus geweest om zich te verbazen over de scheve muren? Al anderhalf miljoen mensen hebben dat gedaan. Je kunt er ook slapen: er zit een Stayokay Hostel.

Er komen nog steeds veel toeristen bij de Kubuswoningen.© Werner Risakotta
Deze donderdag is het druk. Er lopen veel toeristen rond die verbaasd om zich heen kijken. Met hun telefoons maken ze veel foto’s en selfies. Je hoort veel buitenlandse talen. De winkeltjes hebben niets te klagen; klandizie genoeg.
Smoezelig en verwaarloosd
Maar de laatste jaren lijkt het minder goed te gaan met de paalwoningen van architect Piet Blom. Het plein tussen de woningen oogt – zeker aan de randen, op plekken die wat uit het zicht liggen – smoezelig en verwaarloosd. Regelmatig puilen afvalbakken uit en ligt er veel troep op straat.
“Is dit nu het visitekaartje dat je als Rotterdam wilt afgeven?”, vraagt Tim de Haan zich af. Het D66-raadslid heeft een spoeddebat aangevraagd over de verloedering van de Kubuswoningen. “Je proeft een gebrek aan aandacht en liefde voor het gebied vanuit de gemeente.”

Het D66-raadslid Tim de Haan tijdens het debat over de Kubuswoningen.© Rijnmond
Menselijke uitwerpselen
Donkere vlekken op de grond en tegen de muren laten zien dat er flink wordt wildgeplast. De urinegeur neemt alle twijfels weg. Vlak achter een nagelstudio zijn menselijke uitwerpselen te zien die over de muur zijn gesmeerd. Er slapen bijna iedere dag dakloze mensen. Die zijn niet overal schuldig aan; het uitgaanspubliek dat van en naar de Oude Haven loopt, gaat ook niet vrijuit.

Op sommige plekken bij de Kubuswoningen komt alles samen: poep, graffiti en afval.© Werner Risakotta
Fietswrakken
Er staan onder de Kubuswoningen naast de tramrails talloze fietsen die van niemand lijken te zijn en er liggen fietswrakken. Er is op sommige plekken lelijke graffiti gespoten. Een bewoner van het eerste uur die Rijnmond eerder deze week spreekt, woont er na ruim veertig jaar weliswaar nog steeds met veel plezier, maar zegt wel dat de problemen de laatste vijf jaar erger zijn geworden.
“De urineoverlast zorgt voor een vieze, onprettige omgeving, maar ook voor een onveilig gevoel. Niemand van ons zou accepteren dat er continu een urinegeur voor zijn eigen deur hangt”, zegt Rashied Dahoe (DENK).

Graffiti, hangjeugd en afval: de Kubuswoningen zijn ‘gribuswoningen’ geworden
Citroenluchtje
Wethouder Pascal Lansink-Bastemeijer is verantwoordelijk voor de buitenruimte en handhaving. De gemeente doet er al veel omdat het een intensief gebruikt gebied is, houdt hij de raad voor.
“We spuiten het gebied vier keer per week schoon met water met een citroenluchtje, zodat het een beetje appetijtelijk ruikt. Twee keer per dag halen we de vuilnisbakken leeg, zeker op marktdagen. De graffiti in de openbare ruimte halen we weg.”

Er slapen bijna iedere dag dakloze mensen bij de Kubuswoningen.© Werner Risakotta
Graffiti
De wethouder zegt dat laatste niet voor niets. De Kubuswoningen en de bedrijfsruimtes zijn particulier bezit. Er staat momenteel zelfs een woning te koop. Voor de geïnteresseerden: de vraagprijs is bijna een half miljoen euro. Als het gaat om de graffiti waarmee hun bezit is beklad: de eigenaren zijn in principe zelf verantwoordelijk voor het verwijderen daarvan.
Toch maakt Lansink-Bastemeijer nu eenmalig een uitzondering, vanwege de onveiligheid die van de gespoten teksten, tekeningen en tags uitgaat. Binnen een paar weken wordt ook die graffiti op kosten van de gemeente weggehaald.

Een buitenlandse toerist laat zichzelf op de foto zetten.© Werner Risakotta
‘Het moet geen gewoonte worden’
En er gebeurt binnenkort meer. De wethouder somt op: “We gaan een grote veegactie doen waarbij we weesfietsen en fietswrakken weghalen. Er is overlast van buitenslapers en we zullen wekrondes gaan inzetten, wat we in dit gebied nog niet doen. En we gaan naar de verlichting kijken.”
Over het weghalen van de graffiti laat Lansink-Bastemeijer geen misverstanden bestaan: “Dat doe ik omdat het een onveilig gevoel geeft bij het uitgaanspubliek. Maar daarna is het echt weer de verantwoordelijkheid van de bewoners. Het moet geen gewoonte worden.”